Meike Roelofje Huisman

Online recensies zijn vandaag de dag ontzettend belangrijk. We kiezen een restaurant, webshop of dienstverlener vaak op basis van wat anderen schrijven. Maar wat als die recensies niet eerlijk zijn? Wat als iemand bewust een nepbeoordeling plaatst om een bedrijf te schaden of juist om zichzelf beter te laten lijken? Dan komen we al snel bij een belangrijk onderwerp: vrijheid van meningsuiting. 

Je mag je mening geven…toch? 

In artikel 7 van de Grondwet staat dat iedereen het recht heeft om zijn mening te uiten. Dat is een groot goed in een democratische samenleving. Ook online mag je dus kritisch zijn. Een slechte ervaring delen? Dat mag. Een bedrijf scherp bekritiseren? Ook dat mag. 

Maar er staat een belangrijke toevoeging in de wet: “behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet.” 

Dat betekent simpel gezegd: je bent verantwoordelijk voor wat je zegt of schrijft, maar grenzen in wat je mag uiten bestaan dus wel. 

Wat zegt het Europees recht? 

Ook in artikel 10 lid 2 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens staat dat vrijheid van meningsuiting niet onbeperkt is. Beperkingen zijn toegestaan als ze: 

  1. in de wet zijn vastgelegd; 
  2. een legitiem doel dienen (zoals bescherming van de goede naam van anderen); 
  3. noodzakelijk en proportioneel zijn. 

De bescherming van de reputatie van anderen is dus expliciet een geldige reden om grenzen te stellen. 

Eerlijke kritiek vs. misleiding 

Het verschil zit vaak in intentie en waarheid. 

  • Eerlijke kritiek: gebaseerd op een echte ervaring, ook als die negatief is. 
  • Neprecensie: verzonnen, misleidend of bedoeld om schade toe te brengen. 

Vrijheid van meningsuiting beschermt het eerste. De wet kan optreden tegen het tweede. 

Neprecensies of eerlijke kritiek? Wat de rechter zegt over online reviews 

Online reviews kunnen een enorme impact hebben op de reputatie van bedrijven. Maar waar ligt de grens tussen een eerlijke, negatieve ervaring en een onrechtmatige (nep)recensie? Een recente uitspraak van de rechtbankRotterdam uit 2025 ( ECLI:NL:2025:4473) geeft daar helder inzicht in. 

In deze zaak stonden een dienstverlener en een zakelijke klant tegenover elkaar. 

Partijen hadden een serviceabonnement gesloten voor juridisch advies en incassodiensten. Toen de factuur van ruim €1.100 niet werd betaald, stapte de dienstverlener naar de rechter. Tegelijk eiste zij dat een zeer negatieve online review van de klant werd verwijderd. 

De rechter oordeelde deels in het voordeel van beide partijen: 

  • De klant moest de factuur betalen, inclusief rente en incasso kosten 
  • Maar: de negatieve review mag blijven staan. 

Dat laatste punt van de rechter maakt deze uitspraak bijzonder interessant voor het onderwerp van neprecensies. 

Vrijheid van meningsuiting vs. reputatie 

De kern van het geschil over de review draaide om een klassiek juridisch spanningsveld: 

  • Vrijheid van meningsuiting (kritiek mogen uiten)  
  • versus  
  • Bescherming van eer en goede naam (niet onterecht beschadigd worden)  

Volgens de rechter zijn deze rechten even belangrijk. Een negatieve review mag dus niet zomaar worden verwijderd. Dat kan alleen als de uitlating onrechtmatig is, bijvoorbeeld omdat deze feitelijk onjuist of lasterlijk is. 

Wanneer is een review toegestaan? 

De rechter stelt duidelijke grenzen: 

  1. Het is toegestaan om (negatieve) ervaringen online te delen 
  2. Een review mag gebaseerd zijn op persoonlijke ervaringen en meningen 

Maar: 

  1. Feitelijke beweringen moeten kloppen of voldoende onderbouwd zijn 
  2. Je mag geen ongefundeerde beschuldigingen verspreiden 

Met andere woorden: een review is pas problematisch als deze geen feitelijke basis heeft. 

Waarom was deze review géén neprecensie? 

De rechter keek naar de inhoud van de review en stelde vast dat: 

  • de klacht over het uitblijven van werkzaamheden feitelijk juist was  
  • de dienstverlener zelf erkende dat het werk (te) lang stil had gelegen  
  • andere verwijten niet voldoende waren weerlegd  

Daarom concludeerde de rechter: 

De review is gebaseerd op echte ervaringen en valt dus binnen de vrijheid van meningsuiting 

Er was dus geen sprake van een onrechtmatige of nep-review. 

Geen verplichting tot verwijderen 

Omdat de review niet onrechtmatig was: 

  • hoefde de klant de review niet te verwijderen  
  • en mocht zij in principe ook kritisch blijven uiten, zolang dat binnen de grenzen blijft  

Wat betekent dit voor bedrijven en consumenten? 

Deze uitspraak laat zien dat niet elke negatieve review een neprecensie is. 

🔹 Voor reviewers: 

  • Blijf bij je eigen ervaringen  
  • Zorg dat feitelijke claims kloppen  

🔹 Voor bedrijven: 

  • Een negatieve review is niet automatisch onrechtmatig  
  • Alleen bij onjuiste of ongefundeerde beschuldigingen kun je optreden 

Wanneer wordt een recensie dan strafbaar? 

Een eerlijke, negatieve recensie valt onder vrijheid van meningsuiting. Maar een neprecensie kan die grens overschrijden. Bijvoorbeeld wanneer: 

  • er bewust onwaarheden worden verspreid (laster); 
  • iemand doelgericht wordt beschadigd met overdreven of misleidende informatie (smaad); 
  • er sprake is van belediging; 
  • er worden discriminerende of opruiende teksten geplaatst. 
     

Op dat moment is het geen “mening” meer, maar mogelijk een onrechtmatige daad of zelfs een strafbaar feit zoals smaad of laster.  

Waarom dit belangrijk is 

Neprecensies ondermijnen vertrouwen. Niet alleen in bedrijven, maar ook op online platforms en in elkaar. Vrijheid van meningsuiting is essentieel, maar zonder verantwoordelijkheid verliest die vrijheid haar waarde. Juist daarom is het belangrijk om kritisch te blijven, maar ook eerlijk. Want je mening delen mag. Iemand bewust schade toebrengen met onwaarheden? Dat is een ander verhaal. 

Wat kun je als ondernemer doen tegen neprecensies? 

Een neprecensie kan je reputatie én omzet schaden. Gelukkig sta je niet machteloos. Dit zijn de belangrijkste stappen die je kunt nemen: 

1. Reageer professioneel 

Blijf rustig en reageer zakelijk. Geef aan dat je de situatie niet herkent en nodig de schrijver uit om contact op te nemen. Potentiële klanten letten vooral op hoe jij ermee omgaat. 

2. Meld de recensie bij het platform 

Platforms zoals Google, Trustpilot en Facebook hebben regels tegen misleidende content. Meld de recensie als deze onwaar, beledigend of duidelijk nep is. Bij overtreding van de richtlijnen kan verwijdering volgen. 

3. Stimuleer echte reviews 

De beste verdediging tegen neprecensies is een sterke basis van échte, positieve beoordelingen. Vraag tevreden klanten actief om een review.  

4. Verzamel bewijs 

Maak screenshots en controleer of de recensent daadwerkelijk klant is geweest. Bewijs is belangrijk als je verdere stappen wilt zetten of als je zelf de reviews wilt verwijderen. * 

Disclaimer: Geef altijd een reden wanneer je een negatieve review verwijdert, bijvoorbeeld als je kunt aantonen dat de beoordeling onjuist of oneerlijk is. Als je echter kunt bewijzen dat de negatieve review nep is, is het niet nodig om de reden voor verwijdering te vermelden. Doe je dit niet en verwijder je onrechtvaardig bepaalde recensies dan kan een boete worden opgelegd. Die boete kan oplopen tot 900.000 euro per overtreding (voor verdere informatie hierover controleer de website van de KVK). 

Kortom: reageer professioneel, meld wat niet klopt en zorg voor voldoende eerlijke recensies. Zo bescherm je je online reputatie op een effectieve manier. Indien u verder nog vragen heeft neem dan gerust contact met ons op via legallab@zuyd.nl  of bel ons op +31(0)613915317 

Afbeelding gegenereerd met ChatGPT 5.1. 

Deze website maakt gebruik van functionele en analytische cookies conform regelgeving van de Autoriteit Persoonsgegevens. De cookies worden dus niet gebruikt voor marketingdoeleinden. Bekijk voor meer informatie ons privacybeleid.
Ik begrijp het